Уезды Беларуси (Генеалогия Беларуси)

Архив Раковской Спасо-Преображенской церкви Воложинского благочиния Минской епархии Церковная летопись 1836-1987

Схема Лісейчыкава. 18ст. Чырвоным пазначаныя лацінскія парафіі, чорным - грэчаскія.

Схема Шукевіча 1920. Нажаль, колеры інвертаваныя. Чорным пазначаныя славяне, чырвоным - літоўцы

Архівіст і даследчык Зміцер ЮркевічЗміцер Юркевіч дастаў з-пад тоўшчы стагоддзяў гісторыю, якую назваў “Рамэа і Джульета з-пад Наваградка”.“Рамэа і Джульета з-пад Наваградка”. Нас, як людзей, якія захапляюцца гісторыяй, яна цікавіць яшчэ і таму, што мае наўпроставую сувязь з гісторыяй сям’і Адама Міцкевіча, а менавіта – яна пра прапрабабку і прапрадзеда вялікага паэта. Аповесць пра Рамэа і Джульету прысутнічае ў нашай культуры вякамі. Змяняюцца імёны герояў, змяняюцца акалічнасці, але сутнасць застаецца – шчырае, жарснае, безумоўнае каханне, якое з нейкіх прычынаў не можа прыняць навакольны свет; гатоўнасць закаханых змагацца супраць гэтага свету; высокая цана, якую яны гатовыя заплаціць за сваё каханне. У “Метамарфозах” Авідыя герояў завуць Пірам і Фізба, у сярэднявечнай легендзе – Трышчан і Іжота, у Луіджы да Порта – ужо Рамэа і Джульета (хаця аўтар распавядае гісторыю свайго рэальнага кахання да Лучыны Саварньян). Затым Рамэа і Джульета – гэта героі італьянскіх апавяданняў Мазучча, навэлы Матэа Бандэла, ангельскай паэмы Артура Брука і, нарэшце, сусветна вядомай п’есы Уільяма Шэкспіра, якую сёння ведаюць усе – ад школьнікаў да вытанчаных тэатралаў. Нашых, наваградскіх, звалі Ян ЛешчылоўскіЯн Лешчылоўскі і Фларыяна з Дабрынскіх.Фларыяна з Дабрынскіх. Абодва – са старой дробнай шляхты. Факты, вядомыя з архіўных дакументаў: Ян, будучы паўналетнім, з невядомай прычыны ў 1719 годзе едзе ў разгромлены Паўночнай вайной Полацак, ваенную базу расейскага войска. Неўзабаве ў верасні бярэ там шлюб з мяшчанкай Мартай з Голубаў. У чэрвені 1721 года раптоўна пакідае жонку, вяртаецца на радзіму і бярэ шлюб з Фларыянай Пацэвіч (якая таксама замужам) у Руце, змяніўшы веру на “рускую”, то бок, грэка-каталіцкую. Ксёндз Юзаф Паніквіцкі, пробашч Фарнага касцёла ў Наваградку – інквізітар. Адзін з яго абавязкаў – барацьба з ерасямі. Ён не можа заплюшчыць вочы на такое трайное парушэнне царкоўнага закону і артыкулаў Статута ВКЛ. Лешчылоўскіх абвінавачваюць у бігаміі (дваяжэнстве), апастазіі (змене веры) і шлюбе паміж блізкімі сваякамі (яны – траюрадныя брат і сястра). Ён абвяшчае іх шлюб несапраўдным і прыступае з намовамі і пагрозамі да Мацюшынскага фальварка, дзе жыла шчаслівая сям’я. І калі пагрозы і праклёны ніяк не ўплываюць, у траўні 1724 года ён падае скаргу ў Галоўны духоўны трыбунал ВКЛ. Праз 12 дзён Трыбунал выдае дэкрэт аб скасаванні іх шлюбу і загад аб арышце. Аднак, калі пісар гродскі з судовымі вознымі і шляхтай прыбываюць з дэкрэтам “хапаць злачынцаў Лешчылоўскіх за горла”, то Ян “чынна” не дапускае рэалізацыі іх плана. Лешчылоўскі падае апеляцыю. Слуханні ў гродскім судзе і ў Галоўным трыбунале паўтараліся ў 1725, 1727, 1728, 1730 і ў 1737 гадах. Такое доўгае і ўпартае змаганне з усемагутным дамініканцам сведчыць, што ў пары маглі быць вельмі ўплывовыя заступнікі. Усё ж у сакавіку 1737 іх узялі пад варту. Другога сакавіка сваякі бяруць Фларыяну “на парукі”. Шостага сакавіка Яна караюць смерцю. “Злачынствы” (бярэм у двукоссі, бо сёння гэта так не выглядае), у якіх абвінавацілі Яна, у тыя часы караліся сякерай ката. Дакументы ў нашым выпадку маўчаць. Сюжэтныя прабелы, створаныя недахопам дакументаў, дапамагаюць запоўніць здагадкі даследчыка: Ян і Фларыяна кахаюць адзін аднаго. На шлюб не могуць спадзявацца, бо сваякі выдаюць дзяўчыну замуж. У адчаі хлопец уцякае, як мага далей. Ян даведваецца, што Фларыяна не шчаслівая з новым мужам. У парыве нешта змяніць Ян варочаецца, яна пагаджаецца на шлюб з ім. Вянчае іх пробашч Руцкай царквы, уніят Лукаш Баравік. Але інквізітар Юзаф Паніквіцкі ўмешваецца ў іх жыццё і дамагаецца свайго – смерці мужа і сіроцтва дзяцей і ўдавы пасля 16 гадоў, адпушчаных ім на сямейнае шчасце. 💔Няма на свеце больш сумнай аповесці…

❗З рубрыкі «Нечаканы факт». «Нечаканы факт».❗ Уявіце сабе: Наваградак, 1805 год. Малы Адась Міцкевіч ужо бегае вуліцамі горада і, магчыма, толькі пачынае спасцігаць навуку ў братоў-дамініканцаў. А ў гэты ж час у Наваградку рэгіструецца самы першы выпадак хрышчэння дзіцяці з іменем Напалеон Напалеон на тэрыторыі ВКЛ! 👶12 сакавіка 1805 года 👶12 сакавіка 1805 года ў сям’і гарадскога галавы Наваградка Станіслава Камінскага і яго жонкі Анэлі Сідарэвіч нарадзіўся хлопчык. 26 сакавіка 1805 26 сакавіка 1805 года манах-дамініканец Гіяцынт Скіндэр ахрысціў немаўля пад іменем Напалеон у Наваградскай Фары. У Наваградку быў яшчэ адзін Напалеон, народжаны ў 1805 годзе, — Міхал-Напалеон Хадаровіч, удзельнік паўстання 1830–1831 гг. Ён таксама быў ахрышчаны ў Фары Вітаўта, але не пад іменем Напалеон. Гэта імя з’явілася трохі пазней. А чаму так здарылася і ўвогуле, што гэта была за «напалеонаманія» XIX стагоддзя, чытайце ў артыкуле «З Напалеонам Бог, а Напалеон з намі!..» Дзяніса ЛісейчыкаваДзяніса Лісейчыкава. P.S. Магілу бацькі першага Напалеона ВКЛ можна знайсці на Старых Наваградскіх могілках (гл. малюнак і план-мапу могілак, №164). На пліце захаваўся надпіс: «Тут ляжыць Станіслаў Камінскі. Памёр у 1838 годзе жніўня 3 дня, ва ўзросце 67 гадоў. Які просіць аб трох малітвах “Анёльскае прывітанне”». 🫴Bonus: чытаем у Barbara Wachowicz „Ty jesteś jak zdrowie”: Ową zimą na ulicach Nowogródka – Franciszkańskiej, Ko­walskiej, Zamkowej zapłonęły ogniska, przy których grzały się obszarpane widma – resztki wielkiej armii cesarza... Ale jesz­cze w roku 1818 list do przyjaciół Adam podpisze: – „Napole­on z Nowogródka”. У тую зіму на вуліцах Навагрудка — Францішканскай, Кавальскай, Замкавай — палалі кастры, і ля іх грэліся абшарпаныя прывіды — рэшткі вялікага войска імператара... Але ўсё ж у 1818 годзе Адам падпіша ліст сябрам: «Напалеон з Навагрудка».Ową zimą na ulicach Nowogródka – Franciszkańskiej, Ko­walskiej, Zamkowej zapłonęły ogniska, przy których grzały się obszarpane widma – resztki wielkiej armii cesarza... Ale jesz­cze w roku 1818 list do przyjaciół Adam podpisze: – „Napole­on z Nowogródka”.Ową zimą na ulicach Nowogródka – Franciszkańskiej, Ko­walskiej, Zamkowej zapłonęły ogniska, przy których grzały się obszarpane widma – resztki wielkiej armii cesarza... Ale jesz­cze w roku 1818 list do przyjaciół Adam podpisze: – „Napole­on z Nowogródka”. У тую зіму на вуліцах Навагрудка — Францішканскай, Кавальскай, Замкавай — палалі кастры, і ля іх грэліся абшарпаныя прывіды — рэшткі вялікага войска імператара... Але ўсё ж у 1818 годзе Адам падпіша ліст сябрам: «Напалеон з Навагрудка». Фота: Дзяніс Лісейчыкаў #Наваградак#Наваградак #ВялікаеКнястваЛітоўскае#ВялікаеКнястваЛітоўскае #ПавятовыНаваградак#ПавятовыНаваградак

Так выглядела Ляховичская фортеция, выдержавшая немало осад.

Добрый вечер. Небольшой рассказ. Если ошибся чатом, то напишите. Спустя 24 года (последний раз там был весной 2002 г.) я посетил дом прадеда и прабабушки в д. Ярчаки (Гродненская область, Мостовский район). Сколько дому лет к сожалению неизвестно, но думаю, что от 100 и более (по рассказам родственников). В доме проживала семья с фамилией Крупица: - прапрадед Крупица Федор Вик. (1879 - 1939); - прапрабабушка Крупица Мария (1878 - 1961); - прадед Крупица Владимир Федорович  (1910 - 1959); - сестра прадеда Крупица Вера Федоровна (1908 - 1987); - прабабушка Крупица (Белуш) Зинаида Антоновна (1919 - 2003); - дети: Елена (1942 - 2002); Владимир (1944); Лидия (1951 - 2022); Семён (?-?). 1. Дом не был уничтожен во время ПМВ и ВОВ. 2. Сохранились некоторые аутентичные детали этого дома, кроме внутреннего убранства; 3. Были обнаружены 3 ретушированные фотографии на которых моя прабабушка, её сестра и сестра прадеда + альбом с фотографиями времён СССР 60-70-х гг. Если есть вопросы или замечания к рассказу, пишите:)